{"id":175382,"date":"2022-11-14T00:00:00","date_gmt":"2022-11-13T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/hwpd.bcfi-cbip.be\/vaccinatie-tegen-pneumokokken-bij-volwassenen-herzien-advies-van-de-hgr\/"},"modified":"2026-04-13T11:31:51","modified_gmt":"2026-04-13T09:31:51","slug":"vaccinatie-tegen-pneumokokken-bij-volwassenen-herzien-advies-van-de-hgr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/vaccinatie-tegen-pneumokokken-bij-volwassenen-herzien-advies-van-de-hgr\/","title":{"rendered":"Vaccinatie tegen pneumokokken bij volwassenen: herzien advies van de HGR"},"content":{"rendered":"<p>De Hoge Gezondheidsraad heeft haar advies over de vaccinatie tegen pneumokokken bij volwassenen herzien:&nbsp;<a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9674-vaccinatie-tegen-pneumokokken-volwassenen'>Advies 9674 (september 2022)<\/a>.<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>1<\/sup><\/b><\/span>&nbsp;In onderstaand artikel vermelden we:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><a href='#wijzigingen'>de&nbsp;belangrijkste wijzigingen<\/a>&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><a href='#vaccinatieschema'>de&nbsp;vaccinatieschema&rsquo;s&#x002C; rekening houdend met deze wijzigingen<\/a>&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><a href='#commentaren'>Enkele commentaren van het BCFI<\/a>.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Voor de vaccinatie tegen pneumokokken van volwassenen zijn volgende vaccins beschikbaar (<a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/13?frag=11718'>Repertorium 12.1.2.6.<\/a>&#x002C; situatie op 01\/10\/22):<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>het niet-geconjugeerd polysacharidevaccin tegen 23 types pneumokokken (PPV23&#x002C;<br \/> Pneumovax 23&reg;)&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>drie geconjugeerde polysacharidevaccins : tegen 13 (PCV13&#x002C; Prevenar 13&reg;)&#x002C;<br \/> 15 (PCV15&#x002C; Vaxneuvance&reg;) of 20 (PCV20&#x002C; Apexxnar&reg;) types pneumokokken.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2><a id='wijzigingen' name='wijzigingen'><\/a>De belangrijkste wijzigingen in het advies van de HGR<\/h2>\n<p>Als <strong>voorkeursschema voor de primovaccinatie<\/strong> wordt nu in alle doelgroepen (ook deze met het hoogste risico) <strong>&eacute;&eacute;n dosis PCV20<\/strong> aanbevolen. Er wordt een alternatief schema voor primovaccinatie voorgesteld&#x002C; gebruik makend van PCV15 en PPV23. PCV13 wordt in geen enkel schema meer aanbevolen.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Met het nieuwe voorkeurschema voor primovaccinatieschema (1 dosis PPV20 voor alle doelgroepen) hoopt de HGR de vaccinatiegraad bij volwassenen te verhogen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Daarenboven hoopt de HGR door het gebruik van PCV20 (en PCV15 in de alternatieve primovaccinatieschema&rsquo;s) in plaats van PCV13 de bescherming tegen pneumokokkenziekte te verbreden.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De HGR stelt de optie van PPV23 als tweedekeuze-primovaccinatie bij &ldquo;gezonde volwassenen (65 tot 85 jaar)&rdquo; voor uit financieel oogpunt [ter info: 33&#x002C;66 euro voor 1 dosis PPV23 versus 74&#x002C;55 euro voor 1 dosis PCV15 en 80&#x002C;98 euro voor 1 dosis PCV20; niet terugbetaald op 01\/11\/22].<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Nota<\/b>. Er zijn <b>geen<\/b> wijzigingen in de defini&euml;ring van de doelgroepen:<\/p>\n<div class='detailed-content'><b>De doelgroepen voor pneumokokkenvaccinatie bij volwassenen zijn als volgt:<\/b> <\/p>\n<ul>\n<li>volwassenen met verhoogd risico van pneumokokkeninfecties (16-85 jaar):\n<ul>\n<li>pati&euml;nten met immunodepressie (zie <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9158-ic-patienten-en-vaccinatie'>Advies HGR 9158&#x002C; 2019<\/a>)&#x002C;<\/li>\n<li>pati&euml;nten met anatomische of functionele asplenie&#x002C;<\/li>\n<li>pati&euml;nten met sikkelcelanemie of hemoglobinopathie&#x002C;<\/li>\n<li>pati&euml;nten met lekkage van cerebrospinaal vocht of met een cochleair implantaat;<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>volwassenen met comorbiditeit (50-85 jaar):\n<ul>\n<li>chronisch hart-&#x002C; long-&#x002C; lever- of nierlijden&#x002C;<\/li>\n<li>chronische neuromusculaire aandoeningen met risico van aspiratiepneumonie (n.v.d.r.: bv. ALS&#x002C; ziekte van Parkinson)&#x002C;<\/li>\n<li>diabetici&#x002C;<\/li>\n<li>personen met alcoholafhankelijkheid&#x002C; rokers;<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>gezonde volwassenen van 65 jaar of ouder<\/li>\n<\/ul>\n<p> Bij <b>personen ouder dan 85 jaar<\/b> kan vaccinatie individueel overwogen worden (in functie van risico van pneumokokkeninfectie en van de inschatting van het immuunantwoord) [zie ook <a href='https:\/\/farmaka.bcfi.be\/nl\/formularium\/344#main'>Formularium Ouderenzorg &gt; Pneumokokkenvaccin<\/a>].<\/div>\n<h2><a id='vaccinatieschema' name='vaccinatieschema'><\/a>De&nbsp;vaccinatieschema&rsquo;s&#x002C; rekening houdend met deze wijzigingen<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p><b>Primovaccinatie<\/b><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Voorkeursschema bij alle <a href='#Doelgroepen'>doelgroepen<\/a>: 1 dosis PCV20.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Alternatief schema: 1 dosis PCV15&#x002C; gevolgd door 1 dosis PPV23 met een interval van<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>minstens 8 weken bij de volwassenen met verhoogd risico van pneumokokkeninfecties en de volwassenen met co-morbiditeit&#x002C;<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>minstens 1 jaar bij de gezonde personen tussen 65 en 85 jaar.<span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p>Tweedekeuzeschema bij de gezonde personen tussen 65 en 85 jaar: 1 dosis PPV23<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\n<p><b>Herhalingsinentingen<\/b>:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>volwassenen met verhoogd risico van pneumokokkeninfecties : 1 dosis PPV23 om de 5 jaar.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>volwassenen met co-morbiditeit: &eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PPV23&#x002C; 5 jaar na de primovaccinatie. Bij ernstige onderliggende comorbiditeit is 1 dosis PPV23 om de 5 jaar te overwegen.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>gezonde personen tussen 65 en 85 jaar: geen herhalingsinenting aanbevolen.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\n<p>Bij <b>personen die in het verleden enkel gevaccineerd zijn met PPV23<\/b>&#x002C; wordt 1 dosis PCV20 aanbevolen&#x002C; met nadien PPV23 voor de eventuele herhalingsinenting(en)<b>. <\/b>Voor details&#x002C; zie verder in &ldquo;<b>+ meer info<\/b>&rdquo;.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Bij personen die in het verleden reeds gevaccineerd zijn met PCV13<\/b>&#x002C; wordt enkel PPV23 aanbevolen (herhalingsinenting(en)). Voor details&#x002C; zie verder in &ldquo;<b>+ meer info<\/b>&rdquo;.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Indien beslist wordt om een persoon ouder dan 85 jaar te vaccineren&#x002C; beveelt de HGR het schema zoals voorgesteld bij &ldquo;gezonde personen tussen 65 en 85 jaar&rdquo; aan.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Nota<\/b>. De <b>schema&rsquo;s per doelgroep<\/b> worden gedetailleerd vermeld in&nbsp;&ldquo;<b>+ meer info<\/b>&rdquo;.<\/p>\n<div class='detailed-content'>\n<ul>\n<li><b>Volwassenen met verhoogd risico van pneumokokkeninfecties (16 tot 85 jaar)<\/b>\n<ul>\n<li><b>Primovaccinatie<\/b>:\n<ul>\n<li>voorkeur: 1 dosis PCV20.<\/li>\n<li>Alternatief schema: 1 dosis PCV15 en minstens 8 weken later 1 dosis PPV23.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Herhalingsinenting<\/b>: 1 dosis PPV23 om de 5 jaar na de primovaccinatie<span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><\/li>\n<li><b>Indien in het verleden enkel gevaccineerd met PPV23<\/b>:\n<ul>\n<li>&eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PCV20&#x002C; minstens 1 jaar na de laatste PPV23<\/li>\n<li>herhalingsinenting: 1 dosis PPV23 om de 5 jaar na de vaccinatie met PCV20.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Indien in het verleden reeds gevaccineerd met PCV13<\/b>: eerste herhalingsinenting met PPV23 na minstens 8 weken&#x002C; en nadien 1 dosis PPV23 om de 5 jaar<span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Volwassenen met comorbiditeit (50 tot 85 jaar):<\/b>\n<ul>\n<li><b>Primovaccinatie<\/b>:\n<ul>\n<li>voorkeur: 1 dosis PCV20.<\/li>\n<li>Alternatief schema: 1 dosis PCV15 en minstens 8 weken later 1 dosis PPV23.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Herhalingsinenting<\/b>: &eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PPV23&#x002C; 5 jaar na de primovaccinatie. Bij ernstige onderliggende comorbiditeit is 1 dosis PPV23 om de 5 jaar te overwegen.<\/li>\n<li>Indien in het verleden enkel gevaccineerd met PPV23: &eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PCV20&#x002C; minstens 1 jaar na de laatste PPV23.<span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><\/li>\n<li><b>Indien in het verleden enkel gevaccineerd met PPV23<\/b>:\n<ul>\n<li>&eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PCV20&#x002C; minstens 1 jaar na de laatste PPV23<\/li>\n<li>herhalingsinenting: &eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PPV23&#x002C; 5 jaar na de vaccinatie met PCV20. Bij ernstige onderliggende comorbiditeit is 1 dosis PPV23 om de 5 jaar te overwegen.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Indien in het verleden reeds gevaccineerd met PCV13<\/b>: eerste herhalingsinenting met PPV23 na minstens 8 weken&#x002C; en nadien &eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PPV23 na 5 jaar. Bij ernstige onderliggende comorbiditeit is 1 dosis PPV23 om de 5 jaar te overwegen.<span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Gezonde volwassenen van 65 tot 85 jaar<\/b>\n<ul>\n<li><b>Primovaccinatie<\/b>:\n<ul>\n<li>voorkeur: 1 dosis PCV20.<\/li>\n<li>Alternatief schema: 1 dosis PCV15 en minstens 1 jaar later 1 dosis PPV23<\/li>\n<li>Tweedekeuzeschema: 1 dosis PPV23.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li><b>Herhalingsinenting<\/b>: niet na volledige primovaccinatie.<span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><\/li>\n<li><b>Indien in het verleden enkel gevaccineerd met PPV23<\/b>: &eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PCV20&#x002C; minstens 1 jaar na de laatste PPV23.<\/li>\n<li><b>Indien in het verleden reeds gevaccineerd met PCV13<\/b>: &eacute;&eacute;nmalig 1 dosis PPV23&#x002C; minstens 1 jaar na PCV13.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p> \u200bDe HGR verwijst naar&nbsp;<a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9158-ic-patienten-en-vaccinatie'>Advies 9158 (2019)<\/a>&nbsp;voor de specifieke schema&#39;s bij immuungecompromitteerden.<span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><span style='display: none;'>&nbsp;<\/span><\/div>\n<h2><a id='commentaren' name='commentaren'><\/a>Commentaren van het BCFI<\/h2>\n<ul>\n<li>\n<p>Het voorkeursschema voor de primovaccinatie werd sterk vereenvoudigd.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>De recent gecommercialiseerde vaccins <b>PCV15<\/b> en <b>PCV20<\/b> bevatten enerzijds een aantal bijkomende&#x002C; belangrijke serotypes&#x002C; maar zijn anderzijds vergund op basis van immunogeniciteitsgegevens. Er zijn voor deze vaccins dus <b>geen studies met&nbsp;klinische eindpunten<\/b>. We verwijzen naar de <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3869?folia=3863#vax'><b>Recente informatie in Folia augustus 2022<\/b><\/a> voor een bespreking van deze vaccins.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Voor <b>PPV23<\/b> is de evidentie voor een beschermend effect tegen community-acquired pneumonia (CAP) en invasieve pneumokokkenziektes beperkt en de resultaten zijn uiteenlopend&#x002C; zeker voor wat de bescherming tegen CAP betreft.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>PCV13<\/b> wordt niet meer aanbevolen [met dit vaccin was er in de CAPITA-studie een partieel beschermend effect tegen CAP (bescherming van 45%) en tegen invasieve pneumokokkeninfecties (bescherming van 75%) (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/2289?folia=2279'>Folia oktober 2015<\/a>)].<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Er is geen nieuwe informatie die onze commentaren van 2 jaar geleden (zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/articles\/3463?folia=3462'>Folia november 2020<\/a>) be&iuml;nvloedt.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Het beschermend effect van de pneumokokkenvaccins is&nbsp;<b>slechts partieel<\/b>&nbsp;en enkel bewezen&nbsp;<b>tegen de pneumokokkentypes aanwezig in de vaccins<\/b>.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Gegevens uit degelijke klinische studies over de bescherming van <b>volwassenen met verhoogd risico van ernstig verlopende pneumokokkeninfecties (de &ldquo;hoogrisicopati&euml;nten&rdquo;) en pati&euml;nten met belangrijke comorbiditeit<\/b> ontbreken nog steeds voor alle pneumokokkenvaccins. De &quot;hoogrisicopati&euml;nten&quot; (bv. pati&euml;nten met asplenie of met immunodepressie) blijven echter de prioritaire doelgroep voor vaccinatie&#x002C; ook al zullen de immuunrespons en de beschermingsduur mogelijk verminderd zijn.<span class='folia-referentie-nummer'><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Bij <b>andere doelgroepen met veel lager risico<\/b>&#x002C; zoals de gezonde 65-plussers&#x002C; dienen bij de beslissing tot vaccinatie de winst&#x002C; de risico&rsquo;s en de kostprijs (80&#x002C;98 euro voor 1 dosis PCV20; niet terugbetaald op 01\/11\/22) te worden afgewogen&#x002C; maar hiervoor zijn alle elementen niet altijd beschikbaar.<span class='folia-referentie-nummer'><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>PCV15&#x002C; PCV20 en PPV23 <\/b>dekken een (belangrijk) deel van de stammen verantwoordelijk voor invasieve pneumokokkeninfecties bij volwassenen ouder dan 50 jaar in Belgi&euml; (cijfers van 2021<span class='folia-referentie-nummer'><b><sup>2<\/sup><\/b><\/span>):<\/p>\n<div class='detailed-content'><b>&#8211; PCV15<\/b>: 44&#x002C;6% van de stammen (50-64-jarigen); 38&#x002C;5% (personen &ge; 65 jaar).<br \/> &#8211;&nbsp;<b>PCV20<\/b>: 68&#x002C;5% van de stammen (50-64-jarigen); 63&#x002C;7% (personen &ge; 65 jaar).<br \/> &#8211;&nbsp;<b>PPV23<\/b>: 73&#x002C;4% van de stammen (50-64-jarigen); 69&#x002C;1% (personen &ge; 65 jaar).<br \/> &#8211;&nbsp;Voor <b>PCV13<\/b> (dat niet meer wordt aanbevolen) bedragen de cijfers: 39&#x002C;1% (50-64-jarigen) en 31&#x002C;7% (personen &ge; 65 jaar).<br \/> &#8211;&nbsp;<b>Nota<\/b>: deze cijfers zijn gebaseerd op basis van cijfers van 2021. Vanwege het opmerkelijk lager aantal stammen ontvangen door het&nbsp;<i>National Reference Centre for invasive S. pneumoniae<\/i>&nbsp;(UZ Leuven) in 2020-2021&#x002C; moeten de veranderingen tussen deze jaren en de voorgaande jaren (pre-COVID) met de nodige voorzichtigheid worden ge&iuml;nterpreteerd.<\/div>\n<\/li>\n<li>\n<p><b>Epidemiologische opvolging<\/b> blijft belangrijk aangezien verschuiving van pathogene stammen en toename van infecties door serotypen die niet in de vaccins aanwezig zijn&#x002C; zijn gerapporteerd (&quot;serotype-vervanging&quot;).<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het feit dat iemand gevaccineerd is&#x002C; mag nooit een reden zijn om bij vermoeden van een pneumokokkeninfectie een behandeling niet te starten.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Specifieke bronnen<\/h2>\n<p><span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>1&nbsp;<\/span>Hoge Gezondheidsraad (HGR). Advies. Vaccinatie tegen pneumokokken (volwassenen). Augustus 2022. <a href='https:\/\/www.health.belgium.be\/nl\/advies-9674-vaccinatie-tegen-pneumokokken-volwassenen'>HGR nr. 9674<\/a>.<\/span><br \/> <span class='folia-referentie-tekst'><span class='folia-referentie-nummer'>2&nbsp;<\/span>National Reference Centre for invasive S. pneumoniae. UZ Leuven. <a href='https:\/\/nrchm.wiv-isp.be\/fr\/centres_ref_labo\/streptococcus_pneumoniae_invasive\/Rapports\/Streptococcus%20pneumoniae%202021.pdf'>Report National Reference Centre Streptococcus pneumoniae 2021<\/a> &gt; Figure 3.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De Hoge Gezondheidsraad heeft haar advies over de vaccinatie tegen  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,43,40,42],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175382","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualites","category-nieuw","category-2022-fr","category-2022-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175382"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":177964,"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175382\/revisions\/177964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bcfi-cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}